Jeugdhulp Friesland biedt twee nieuwe behandelmethoden voor kinderen met (ernstig) probleemgedrag. Het gaat om MultiDimensionele Familie Therapie (MDFT) en Parent Management Training Oregon (PMTO). Beide in Amerika ontwikkelde behandelingen zijn gericht op kinderen én ouders. Ze hebben hun effect al bewezen. En dat is precies wat Jeugdhulp Friesland wil: hulp bieden die wérkt. Supervisor Elisabeth Reitsma van MDFT en supervisor Suzanne Ceelen van PMTO weten alles van dit nieuwe aanbod.

MDFT
De ouders van Kees (14) zijn wanhopig. Hun zoon gebruikt veel drugs, spijbelt voortdurend en een normaal gesprek voeren is onmogelijk. Ze weten niet meer wat te doen, misschien moet Kees maar uit huis. Supervisor Elisabeth ontmoet het gezin in deze moeilijke situatie. ‘Kees past precies in de doelgroep voor MDFT: jongeren tussen 12 en 18 jaar met verschillende problemen, waarvan verslaving er meestal één is. Het doel van MDFT is om het hele gezinssysteem te verbeteren. We proberen uithuisplaatsing te voorkomen.’

MDFT is gericht op vier “domeinen”: de jongere, de ouders, het gezin en de omgeving (school, werk en vrije tijd). De behandeling werkt met protocollen en heldere interventies in een duidelijke volgorde. Elisabeth: ‘Werken met een goede planning is erg belangrijk. De eerste fase is het opbouwen van een samenwerkingsrelatie met de gezinsleden. Dit gebeurt tijdens individuele- en gezinssessies. Ze worden gemotiveerd voor hulp, samen zoeken we naar hun toekomstdromen.’

Deze stap leidt tot een behandelplan en concrete doelen. Daarna volgt de actiefase. Ouders leren bijvoorbeeld nieuwe opvoedings- en communicatievaardigheden, met de jongere wordt actief gewerkt aan gestelde doelen. Een bijzonder onderdeel van MDFT is de (vrijwillige) urinecontrole, om te checken of de jongere geen drugs gebruikt. Tenslotte volgt de afronding, bijvoorbeeld met het opstellen van een terugvalpreventieplan.’

Volgens Elisabeth is samenwerking noodzakelijk voor succes. ‘We proberen het systeem rond een jongere heel sterk te maken. Dit vraagt om samenwerking met bijvoorbeeld de school, leerplichtambtenaar, jeugdreclassering, de verslavingszorg, GGZ en de huisarts. Het is belangrijk dat alle betrokkenen op één lijn zitten en weten wat speelt. Als de behandeling na ongeveer zes maanden stopt, zijn goede onderlinge afspraken over het vervolg noodzakelijk.’

De eerste ervaringen met MDFT in Friesland zijn positief. ‘Ik zie dat kind en ouders gaan geloven in mogelijke verandering. Dat lukt alleen door eerst te erkennen dat hun situatie zwaar is. Maar vooral ook door ouders in hun kracht te zetten en te vertellen dat zij de belangrijkste personen in het leven van hun kind zijn. Niet zeggen hoe het moet, maar samen werken aan gewenste verandering en mogelijke oplossingen.’


PMTO
Het opvoeden van kinderen is voor veel ouders een uitdaging. Als kinderen vaak driftig, ongehoorzaam of opstandig zijn, kunnen ouders behoefte krijgen aan ondersteuning. De (in Friesland) nieuwe behandeling PMTO richt zich op ouders van kinderen tussen 4 en 12 jaar met lastig gedrag. Supervisor Suzanne: ‘PMTO focust helemaal op de ouders. Als bij ouders iets verandert, zie je namelijk vaak ook verandering bij het kind. We helpen ouders om weer grip te krijgen op het gedrag van hun kind.’

Tijdens de training werkt de PMTO-therapeut intensief samen met de ouders. Zij kennen hun kind het beste en weten wat helpt om gedrag te veranderen. Suzanne: ‘We zoeken naar wat het beste werkt voor hun kind. Net als bij MDFT maken we ouders heel belangrijk. En dat voelen ze ook. Ze bedenken zoveel mogelijk zelf wat we gaan doen. Een positieve benadering van het kind staat steeds centraal, net als het uitlokken van gewenst gedrag. Ouders leren nieuwe opvoedvaardigheden: het aanmoedigen en versterken van gewenst gedrag, grenzen stellen, goed zicht hebben op het kind, samen problemen oplossen en echt betrokken zijn. Tijdens PMTO wordt vooral veel geoefend!’

Gemiddeld zijn 15 tot 25 sessies nodig om een verandering te realiseren. Dit wordt aangevuld met een wekelijks belmoment. Suzanne: ‘Natuurlijk is praten belangrijk, maar het gaat vooral om oefenen. De sessies zijn heel interactief en elke week volgt een thuisopdracht.’ De eerste deelnemers zijn enthousiast over PMTO. Suzanne: ‘Ouders merken dat een andere aanpak van hun kind werkt. Een van hen zei tegen me: “We praten hier niet alleen, we moeten echt dóen! Mijn kind luistert weer naar me.” Ons PMTO-team wil graag samenwerken met bijvoorbeeld scholen, de jeugdgezondheidszorg en Centra voor Jeugd en Gezin. Als ouders opvoedingsondersteuning zoeken, is het belangrijk dat ze snel de juiste hulp krijgen. Bij complexe problemen kan PMTO geschikt zijn. Korte lijnen en laagdrempelige hulp; dat is ons uitgangspunt.’